Urlopy związane z rodzicielstwem to jeden z najczęściej wyszukiwanych tematów kadrowych — i jeden z najbardziej zawiłych po zmianach wprowadzonych dyrektywą work-life balance. Wyjaśniamy, ile trwają urlop macierzyński i rodzicielski w 2026 roku, ile wynosi zasiłek i na czym polega nieprzenoszalne 9 tygodni dla drugiego rodzica.
Urlop macierzyński
Urlop macierzyński przysługuje matce w wymiarze zależnym od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie:
| Liczba dzieci | Wymiar urlopu macierzyńskiego |
|---|---|
| 1 dziecko | 20 tygodni |
| 2 dzieci (bliźnięta) | 31 tygodni |
| 3 dzieci | 33 tygodnie |
| 4 dzieci | 35 tygodni |
| 5 i więcej | 37 tygodni |
Do 6 tygodni urlopu macierzyńskiego można wykorzystać przed przewidywaną datą porodu. Po porodzie matka może zrezygnować z części urlopu (po wykorzystaniu min. 14 tygodni) na rzecz ojca dziecka.
Urlop rodzicielski — 41 tygodni i 9 tygodni dla ojca
Po urlopie macierzyńskim przysługuje urlop rodzicielski w wymiarze:
- 41 tygodni — przy urodzeniu jednego dziecka,
- 43 tygodnie — przy ciąży mnogiej (dwoje i więcej dzieci).
Kluczowa zmiana z dyrektywy work-life balance: 9 tygodni tego urlopu jest nieprzenoszalne i przysługuje wyłącznie drugiemu z rodziców. Oznacza to, że jeśli matka wykorzysta 32 tygodnie, pozostałe 9 tygodni może wziąć tylko ojciec — a jeśli tego nie zrobi, ta część przepada (nie można jej „oddać" drugiemu rodzicowi).
Ile wynosi zasiłek macierzyński?
Za czas urlopów wypłacany jest zasiłek macierzyński. Jego wysokość zależy od tego, kiedy złożysz wniosek:
| Wariant | Wysokość zasiłku |
|---|---|
| Wniosek „z góry" na macierzyński + cały rodzicielski (w 21 dni) | 81,5% przez cały okres |
| Wariant bez wniosku z góry: macierzyński | 100% |
| Wariant bez wniosku z góry: rodzicielski | 70% |
| 9 tygodni nieprzenoszalnych (dla drugiego rodzica) | 70% (lub 81,5% w wariancie uśrednionym) |
Urlop ojcowski — osobne uprawnienie
Niezależnie od powyższych ojcu przysługuje urlop ojcowski w wymiarze 2 tygodni, do wykorzystania do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia (zasiłek 100%). To odrębne uprawnienie — nie „zjada" ani macierzyńskiego, ani rodzicielskiego.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (dział ósmy — uprawnienia związane z rodzicielstwem, art. 180, 182(1a), 183 i n.), zmiany wdrażające dyrektywę 2019/1158 (work-life balance) obowiązujące od 26 kwietnia 2023 r. Wysokość zasiłku reguluje ustawa zasiłkowa. Szczegóły weryfikuj na zus.pl.