Zwolnienie lekarskie (potocznie „L4") to elektroniczne zaświadczenie o niezdolności do pracy (e-ZLA), które lekarz wystawia bezpośrednio do systemu ZUS. Wyjaśniamy, ile wynosi wynagrodzenie i zasiłek za czas choroby w 2026 roku, kto płaci, jak długo można chorować i jak wyglądają kontrole ZUS.
🩺
W skrócie: za pierwsze 33 dni choroby w roku (14 dni dla osób 50+) płaci pracodawca — wynagrodzenie chorobowe co najmniej 80% podstawy. Od 34. dnia (lub 15. dla 50+) wypłacany jest zasiłek chorobowy z ZUS. Łączny okres zasiłkowy to 182 dni (270 dni przy gruźlicy lub chorobie w ciąży).
Ile płatne jest L4 w 2026 roku?
| Sytuacja | Wysokość świadczenia |
|---|
| Zwykła choroba | 80% podstawy wymiaru |
| Pobyt w szpitalu | 80% podstawy (od 2022 r. — wcześniej 70%) |
| Choroba w ciąży | 100% podstawy |
| Wypadek przy pracy / w drodze do pracy | 100% podstawy |
| Badania kandydatów na dawców / dawstwo komórek | 100% podstawy |
Podstawę wymiaru stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc choroby (po odliczeniu składek społecznych, ok. 13,71%). Świadczenie liczone jest za każdy dzień niezdolności, także za soboty, niedziele i święta.
Kto płaci — pracodawca czy ZUS?
- Pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym — wynagrodzenie chorobowe z kieszeni pracodawcy (art. 92 KP),
- Osoby, które ukończyły 50 lat — pracodawca płaci tylko przez 14 dni w roku, od 15. dnia wchodzi ZUS,
- Od 34. dnia (lub 15. dla 50+) — zasiłek chorobowy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
33 dni
płaci pracodawca (14 dni dla osób 50+)
80%
podstawy przy zwykłej chorobie
182 dni
maksymalny okres zasiłkowy
Jak długo można być na L4?
Łączny okres zasiłkowy wynosi 182 dni (lub 270 dni, jeśli niezdolność wynika z gruźlicy albo przypada na okres ciąży). Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się kolejne nieprzerwane niezdolności, a także przerwy krótsze niż 60 dni, jeśli dotyczą tej samej choroby. Po wyczerpaniu 182 dni można starać się o świadczenie rehabilitacyjne (do 12 miesięcy), jeśli dalsze leczenie rokuje odzyskanie zdolności do pracy.
Kontrole ZUS i pracodawcy — co wolno na L4
Zarówno ZUS, jak i pracodawca (zatrudniający powyżej 20 osób) mogą kontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnienia. Chodzi o to, czy chory nie wykonuje pracy zarobkowej i czy nie wykorzystuje L4 niezgodnie z celem.
⚠️
Uwaga: wykonywanie pracy zarobkowej w trakcie L4 lub wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem oznacza utratę prawa do zasiłku za cały okres tego zwolnienia (art. 17 ustawy zasiłkowej). „Adnotacja o zaleceniu leżenia" nie jest już stosowana — liczy się, czy dane zachowanie jest zgodne z celem zwolnienia (np. spacer zalecony przez lekarza jest dopuszczalny).
💡
Dobrze wiedzieć: jeśli podałeś pracodawcy nieprawidłowy adres pobytu na czas choroby lub go zmieniłeś bez poinformowania — utrudniasz kontrolę i ryzykujesz zakwestionowanie zasiłku. Adres pobytu w e-ZLA powinien być aktualny.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (art. 92), ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 4, 8, 11, 17). Zasady zaokrągleń i podstawy wymiaru mają charakter ogólny — indywidualne przypadki weryfikuj na zus.pl.
Potrzebujesz dokumentów bez formalności?
Umowy, wypowiedzenia, faktury i wnioski wygenerujesz w Dokumo w 60 sekund.
Wypróbuj Dokumo za darmo →
Najczęstsze pytania
Ile procent wynosi L4 w 2026 roku?
Standardowo wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy wynoszą 80% podstawy wymiaru. W przypadku choroby w ciąży oraz wypadku przy pracy lub w drodze do pracy — 100%. Od 2022 r. również pobyt w szpitalu jest płatny 80% (wcześniej 70%).
Kto płaci za zwolnienie lekarskie — pracodawca czy ZUS?
Za pierwsze 33 dni niezdolności w roku kalendarzowym płaci pracodawca (wynagrodzenie chorobowe). Dla osób, które ukończyły 50 lat, pracodawca płaci tylko 14 dni. Od 34. dnia (lub 15. dla 50+) świadczenie wypłaca ZUS jako zasiłek chorobowy.
Jak długo można być na zwolnieniu lekarskim?
Łączny okres zasiłkowy wynosi 182 dni, a przy gruźlicy lub niezdolności w okresie ciąży — 270 dni. Po jego wyczerpaniu można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne (do 12 miesięcy).
Czy na L4 można wychodzić z domu?
Tak, o ile nie jest to sprzeczne z celem zwolnienia i zaleceniami lekarza (np. wizyta u lekarza, apteka, spacer zalecony przy rekonwalescencji). Nie wolno natomiast wykonywać pracy zarobkowej — grozi to utratą zasiłku za cały okres zwolnienia.
