Składki ZUS to jeden z największych stałych kosztów prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Dobra wiadomość: przez pierwsze 2,5 roku działalności przedsiębiorca może korzystać z ulg, które znacznie obniżają te koszty. W tym artykule wyjaśniamy cztery etapy oskładkowania w 2026 roku — od ulgi na start po pełny ZUS — wraz z warunkami i szacunkowymi kwotami.
Cztery etapy składek ZUS przedsiębiorcy
Ścieżka oskładkowania nowego przedsiębiorcy wygląda zwykle tak:
| Etap | Czas trwania | Co obejmuje |
|---|---|---|
| Ulga na start | 6 miesięcy | Tylko składka zdrowotna |
| Preferencyjny ZUS | 24 miesiące | Niższe składki społeczne + zdrowotna |
| Mały ZUS Plus | do 36 mies. w 5 latach | Składki zależne od przychodu |
| Pełny ZUS | bezterminowo | Pełne składki społeczne + zdrowotna |
1. Ulga na start (6 miesięcy)
Przez pierwsze 6 pełnych miesięcy działalności nowy przedsiębiorca nie płaci składek społecznych (emerytalnej, rentowej, wypadkowej, chorobowej) — opłaca wyłącznie składkę zdrowotną. Warunki:
- to pierwsza działalność lub minimalnie 60 miesięcy od zamknięcia poprzedniej,
- nie wykonujesz usług na rzecz byłego pracodawcy (z ostatnich 2 lat),
- ulga jest dobrowolna — możesz z niej zrezygnować.
2. Preferencyjny ZUS (24 miesiące)
Po uldze na start (lub zamiast niej) przysługuje preferencyjny ZUS przez 24 miesiące. Podstawę wymiaru składek społecznych stanowi 30% minimalnego wynagrodzenia, co daje znacznie niższe składki niż pełny ZUS. Do tego dochodzi składka zdrowotna liczona od dochodu.
3. Mały ZUS Plus
Po wykorzystaniu preferencji przedsiębiorca o niskich przychodach może skorzystać z Małego ZUS Plus. Warunek: przychód za poprzedni rok nie przekroczył 120 000 zł. Składki społeczne liczone są wtedy proporcjonalnie do dochodu, a z ulgi można korzystać przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy.
4. Pełny ZUS
Po wyczerpaniu ulg obowiązuje pełny ZUS. Podstawę składek społecznych stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na dany rok. W 2026 roku łączna kwota składek społecznych (bez zdrowotnej) to ok. 1 600–1 700 zł miesięcznie — dokładna kwota zależy od ogłoszonej przez ZUS podstawy oraz od tego, czy opłacasz dobrowolną składkę chorobową.
Składka zdrowotna — zależy od formy opodatkowania
Od 2022 roku składka zdrowotna zależy od formy opodatkowania i wysokości dochodu:
| Forma opodatkowania | Podstawa składki zdrowotnej |
|---|---|
| Skala podatkowa | 9% od dochodu |
| Podatek liniowy | 4,9% od dochodu |
| Ryczałt ewidencjonowany | stała kwota zależna od progu przychodu |
Źródła: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawa Prawo przedsiębiorców (ulga na start), ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz komunikaty ZUS dotyczące podstaw wymiaru składek na 2026 r. Kwoty mają charakter szacunkowy — aktualne wartości sprawdź na zus.pl.